Arquivo da categoría: Beli Martínez

Beli Martínez departirá sobre Proxecto Socheo no Instituto Universitário de Lisboa

O próximo 25 de outubro a nosa incansable produtora Beli Martínez impartirá unha aula aberta no Posgrado en Culturas Visuais Dixitais do ISCTE-Instituto Universitário de Lisboa. O tema versará sobre nós: “Proxecto Socheo: un arquivo audiovisual dunha cidade de Galiza: A Guarda”.

BELI-LISBOA-SOCHEO

Advertisements

A Guarda homenaxea co libro “Camiños da Imaxe” e aulas especiais nos colexios a figura de Joaquín García Portela “Costiña”

A presentación da publicación será o venres 3 de febreiro, ás 20:30 horas no Centro Cultural; e con ela quérese pór en valor ao autor das gravacións máis antigas existentes da vila

O Concello da Guarda, en colaboración co Proxecto Socheo, organiza unha serie de actividades arredor da figura e obra de Joaquín García Portela, máis coñecido polo alcume do Costiña. As actividades céntranse na presentación dunha unidade didáctica nas escolas da Guarda e rematarán coa presentación do libro que leva por título Camiños da Imaxe, coordinado por Xurxo González e Beli Martínez.

As películas do Costiña, filmadas na década de 1920 e recuperadas recentemente cun chisco de fortuna, son as máis antigas realizadas na Guarda ou por un guardés das que se teñen constancia.

Este programa forma parte da homenaxe que lle quere tributar a vila da Guarda á memoria do Costiña. Concretamente vén sendo a segunda parte despois da exposición con fotografías e máis a exhibición dos seus filmes restaurados que tivo lugar nos meses de xullo e agosto do 2016 na Casa dos Alonsos.

Dende aquela, e da man da Deputación de Pontevedra, traballouse na edición dunha publicación que dá testemuña á figura e máis a obra do senlleiro fotógrafo guardés.

A presentación do libro terá lugar o vindeiro venres, 3 de febreiro, ás 20:30, horas no Centro Cultural guardés. Este acto terá como colofón a proxección dos filmes familiares de Joaquín Portela, musicados ao piano polo mestre Karolis Biveinis.

Esta semana cultural complétase cunha serie de presentacións dos filmes do Costiña nos centros educativos da Guarda onde porase en práctica unha unidade didáctica deseñada para a ocasión. Os centros que se adheriron a esta iniciativa son: Pais Somascos, Manuel Rodríguez Sinde, A Sangriña e San José – HH. Carmelitas.

Asemade, nunha das salas do Centro Cultural volverase pendurar a colección de fotografías recuperadas para a exposición debido a excelente acollida que tivo este material entre veciños e visitantes.

A unidade didáctica pódese consultar en https://proxectosocheo.wordpress.com/unidadecostina/

 As filmacións de Joaquín García Portela e a súa descuberta

Joaquín García foi un dos fotógrafos máis lembrados na Guarda, na que viviu entre os anos 1894 e 1957.

Entre os anos 1926 e 1929 realizou unha serie de filmes familiares que permaneceron ocultas ata que, no Nadal do 2015 e durante unha limpeza do faiado, as súas netas Joaquina e Celia Martínez  atoparon unha caixa con 8 rolos de películas no formato 9,5 mm da Casa Pathé.

A familia contactou có Proxecto Socheo e púxose en marcha un traballo de análise e posta en valor que permitiu a súa dixitalización e exhibición pública.

A maioría da súa metraxe  son variadas secuencias costumistas relacionadas co mundo do mar: mariñeiros, actividade no porto, vida na Ribeira, recollida de argazo, redeiras, embarcacións, arranxando gamelas, temporais… Mais tamén atopáronse rexistros de celebracións guardesas como a fogueira de San Xoán no muíño de Mazaracos, misa e procesión da Festa da Guía, Festa do Monte ou a Romaría de Santa Trega. Tampouco faltan  secuencias do mundo rural da zona de Salcidos e o Castro: recollida de patacas, cría de animais, escenas campestres… Ademais de imaxes da Guarda tamén hainas do Berbés, en Vigo.

Sobre o Proxecto Socheo

O Proxecto Socheo comezou a súa andaina no 2011, dende entón recibiu galardóns como o o Premio de Alfabetización Audiovisual do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte, xunto o IES A Sangriña, ou o segundo premio do Concurso de Proxectos e Ideas para a Xestión Cultural; tamén foi protagonista de sesións e atención en lugares e institucións como o Festival Cineuropa de Santiago, exposición Plan de Rescate na Coruña, Centro Galego de Artes da Imaxe, Proxecto Grand Treasures en Estonia, Carballo Interplay, Cineclub de Caminha, Memoria Acústica Europea, Memorybytes en Barcelona, Cine Club de Pontevedra, II Encontro para a creación común de cinema doméstico,… entre outros.

A maior parte do seu traballo de arquiveiro da memoria audiovisual do Baixo Miño e A Guarda está dispoñible en Internet, a través dunha canle homónima en Youtube que superou as 119.000 visitas. Pódense ver máis de 300 películas desde a década dos anos 20 até a actualidade. Igualmente pódese seguir a súa evolución nas redes sociais.

 

Convidados por Carballo Interplay

Os amigos do Carballo Interplay confiaron en nós e convidaron a Beli Martínez a impartir un obradoiro sobre recuperación do patrimonio audiovisual

Os froitos dese obradoiro de patrimonio audiovisual das terras de Bergantiños xa se verán no vindeiro abril.

. É a primeira vez  que a nosa experiencia inspira unha iniciativa análoga fóra do Baixo Miño e sentímonos agradecidos e orgullos….

 

carballointerplay.com

 

 

A gaiteira de Camposancos, por Xurxo González e Beli Martínez

A gaiteira de Camposancos

Artigo elaborado por Beli Martínez e Xurxo González para o libro das Festas da Guía 2014

En 1993 a TVE-G emitía un programa magazine que se titulaba O Fiadeiro onde había unha sección que se titulaba Galicia de Escola a escola, un apartado patrocinado pola Consellaría de Educación da Xunta de Galicia onde se pretendía dar a coñecer os distintos centros educativos repartidos polo territorio galego. Nun serán dese ano a quenda tocoulle ao Colexio das Solanas da Guarda. O espazo protagonizouno cunha curtametraxe feita pola comunidade educativa: unha curtametraxe de ficción titulada A gaiteira de Camposancos.

O proxecto materializouse no curso 1992-93. A dirección das Solanas deu luz verde á presentación dun traballo para o programa televisivo. A profesora Rosa Darriba fíxose cargo da actividade xa que tiña experiencia na realización de distintos traballos videográficos como O último cordeleiro e Os muiños, dous documentais de carácter etnográfico. A realización d ́A Gaiteira de Camposancos levou moitos preparativos polo que viuse necesario a participación de nais e de avoas dos alumnos para facer o vestiario. Nunha especie de “como se fixo” da curtametraxe hai unha presentación do centro, ensaios, tomas falsas e, sobre todo, filmouse a extraordinaria actividade na realización dos preparativos.

A gaiteira de Camposancos ven sendo unha adaptación sui generis do conto infantil dos Irmáns Grimm O frautista de Hammeling. A historia acontece na escola d ́As Solanas. O edificio sufre unha curiosa invasión dun andazo de ameazadores Pelegríns, a afamada mascota do Xacobeo Unha revisión dunha fábula clásica con aires de ciencia ficción e cun final irónico e crítico.

Toda a duración da historia sucede nunha mañá. Un reloxo vai marcando as distintas horas e pautando os distintos actos na que se estrutura a historia.

06h00. Canta un galo. Uns inquietantes pelegríns invaden as dependencias baleiras d ́As Solanas. Os bonecos están feitos en pequena escala e colocados sobre coches de radiocontrol que ao tomarse os planos ao ras do chan parece que son de maior escala. Todo ten un carácter moi naïf reforzado polas constantes alusións ao cinema mudo. A música de pianola anima

10h00. Sona o timbre de comezo da xornada escolar. Chegan os alumnos á escola. No interior  de dúas clases vemos como aparecen de súpeto as figuras dos malvados pelegríns. Os profesores, interpretados polos alumnos dos cursos superiores, asustados fan unha xuntanza co director e deciden recorrer aos servizos d ́A gaiteira de Camposancos. Personaxe que aparece descendendo polas escadas que hai a carón do centro educativo onde o Muño de vento, coa súa música é capaz de xuntar todos os pelegríns e facelos desaparecer.

12h00. Sona o timbre do recreo. Os rapaces lánzanse polas escaleiras para xogar no patio de terra. A Gaiteira de Camposancos fala co director para cobrar a súa factura mais o centro non ten cartos para facer fronte a ese gasto. Este punto da trama pode verse como unha alusión aos recortes intemporais na ensinanza pública. Molesta, a gaiteira asómase a fiestra e comeza a sonar a súa gaita convertendo aos rapaces do patio en pelegríns. Probablemente aquí este  o recurso máis espectacular da narración da curtametraxe, un corte seco coa cámara que permite cambiar de plano e facendo a máxica transfiguración. Un recurso que xa ven desde os albores do cinema, concretamente dos filmes do francés George Mèliés. Ao director non lle queda outra que intentar xuntar os cartos. Como na colecta que fan entre os profesores non é suficiente decídese por pedir esmola á porta da capela da Virxe da Guía. Os transeuntes danlle moedas que introduce no peto con forma de porquiño. Nesa altura vólvese ao cinema mudo introducindo uns intertítulos. Concretamente son cinco preguntas: “Encherá o peto?, Esperará a gaiteira?, Os pais volverán a ver os fillos?, os seus filliños serán para sempre mascotas do Xacobeo 93?, Haberá emprego para tanto pelegrín?” Preguntas irónicas e retranqueiras sobre o futuro dos estudantes e a política cultural e educativa da Xunta de Galicia. Finalmente o director d ́As Solanas xunta os cartos suficientes e llos entrega á gateira.

13h00. Sona o timbre de novo. Desta vez para saír do colexio. Temos o suspense de como se resolverá a elipse temporal. A gaiteira volvería a converter aos alumnos aos seu estado natural? A cámara fica na porta. Os alumnos comezan a saír a rúa para marchar as súas casas. Outra vez os orixes do cinema, as saídas de fábricas dos filmes dos Irmáns Lumiére. Desta maneira todos os alumnos do colexio participan na curtametraxe. Finalmente ata as imaxes decorren máis a modo para remarcar o feito de que os colexios non son nada sen os seus

 Os vídeos

A curtametraxe: 

O como se fixo:

Imaxes de As Solanas:

Vídeo realizado pola comunidade do Colexio As Solanas da Guarda para presentar as súas instalacións. Esta película formaba parte dos “extras” da curtametraxe.

A lembranza do ollar. O Proxecto Socheo, da man de Cultura Galega

Os amigos do Consello da Cultura Galega fixéronnos a honra de entrevistarnos, ir á Guarda e preparar esta peza sobre o Proxecto Socheo, dentro de A lembranza do ollar. Como non, tamén temos que dar as grazas a José Antonio Uris Guisantes, colaborador destacado desta iniciativa.